İşitme Kaybı Dereceleri: Hafif, Orta, İleri ve Çok İleri
Yazan: Uzm. Odyolog Murat Çeber · CMR İşitme Merkezi · Kasım 2026
İşitme testinden sonra en sık duyduğumuz soru şudur: "Hocam, benim kaybım ne kadar?" Bu sorunun cevabı, işitme kaybının derecesidir. Derece; hangi sesleri kaçırdığınızı, günlük hayatta nerede zorlanacağınızı ve size hangi çözümün uygun olduğunu belirler.
İşitme kaybı nasıl ölçülür?
Derece, saf ses odyometrisitestiyle belirlenir. Sessiz bir kabinde kulaklıkla farklı frekanslarda (pes ve tiz) sesler verilir. Her frekansta duyabildiğiniz en kısık ses kaydedilir. Bu değereişitme eşiğidenir ve desibel (dB HL) ile ifade edilir. Sonuçlarodyogram adı verilen bir grafikte gösterilir.
Eşik ne kadar yüksekse, sesi duyabilmeniz için o kadar yüksek ses gerekir. Yani 50 dB'lik bir eşik, 20 dB'lik bir eşikten daha fazla kayıp anlamına gelir. Derece hesaplanırken genellikle konuşma için en önemli frekansların (500, 1000, 2000 ve 4000 Hz) ortalaması alınır.
İşitme kaybı dereceleri
Türkiye'de yaygın olarak kullanılan sınıflama şöyledir:
| Derece | İşitme eşiği | Günlük hayatta ne olur? |
|---|---|---|
| Normal | 0–25 dB | Fısıltı dahil konuşmalar rahat duyulur. |
| Hafif | 26–40 dB | Fısıltı ve uzaktan konuşma kaçırılır. Kalabalık ortamlarda "efendim?" sık sorulur. |
| Orta | 41–55 dB | Normal sesle yapılan konuşmalar zor anlaşılır. Televizyonun sesi yükseltilir. |
| Orta-ileri | 56–70 dB | Konuşmaların büyük kısmı kaçırılır. Telefonla konuşmak zorlaşır. |
| İleri | 71–90 dB | Yalnızca yüksek sesle ve yakından yapılan konuşmalar duyulur. |
| Çok ileri | 91 dB ve üzeri | Konuşma sesi duyulmaz; çok yüksek sesler titreşim gibi algılanabilir. |
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) biraz farklı sınırlar kullanır. Örneğin DSÖ'ye göre 20 dB ve üzeri eşikler hafif kayıp sayılır. Hangi tablo kullanılırsa kullanılsın, asıl önemli olan kaybın sizin günlük hayatınızı ne kadar etkilediğidir.
Derece tek başına her şeyi anlatmaz
Aynı dereceye sahip iki kişi çok farklı zorluklar yaşayabilir. Bunun nedenleri:
- Kaybın şekli: Birçok kişide pes sesler iyi, tiz sesler kötü duyulur. Bu kişiler sesi duyar ama kelimeleri anlamakta zorlanır. "Duyuyorum ama anlamıyorum" şikâyeti genellikle buradan gelir; çünkü "s", "ş", "f", "t" gibi sessiz harfler tiz frekanslardadır.
- Kaybın türü: İletim tipi kayıplar dış veya orta kulaktan kaynaklanır ve bazen tıbbi tedaviyle düzelebilir. Sensörinöral kayıplar iç kulak veya işitme sinirinden kaynaklanır ve genellikle kalıcıdır. İkisinin bir arada olduğu duruma mikst tip kayıp denir.
- Konuşmayı ayırt etme becerisi: Konuşma testleri, kelimeleri ne kadar doğru anladığınızı ölçer. Bu sonuç, cihazdan ne kadar fayda göreceğinizi tahmin etmede çok önemlidir.
Hangi derecede işitme cihazı gerekir?
Hafif kayıplarda bile, özellikle iş, okul veya sosyal hayatta zorlanıyorsanız işitme cihazı fayda sağlar. Orta ve daha ileri kayıplarda cihaz genellikle gereklidir. Çok ileri kayıplarda cihazdan yeterli fayda görülmüyorsa, KBB hekimi koklear implant değerlendirmesi önerebilir.
Kaybın tedavisiz bırakılması, beynin bazı sesleri işleme alışkanlığını zamanla zayıflatabilir. Bu nedenle cihaz kullanımını uzun süre ertelemek, sonraki uyum sürecini zorlaştırabilir.
CMR İşitme'de nasıl ilerliyoruz?
- İşitme testinizi yeniliyor, eksik ölçümleri tamamlıyoruz. Sadece en kısık duyduğunuz sesleri değil, seslerin rahatsız etmeye başladığı seviyeleri de belirliyoruz.
- Kaybınızın derecesine, şekline ve günlük ihtiyaçlarınıza göre uygun cihazı birlikte seçiyoruz.
- Cihazınızı REM (gerçek kulak ölçümü) ile kulağınızda ölçerek ayarlıyoruz.
İşitmenizden emin değilseniz, önce 3 dakikalık online işitme testimizi yapabilirsiniz.
Videoda anlatıyorum
İşitme kaybı olan kişiler kelimeleri anlamakta neden zorlanır?
Randevu ve bilgi: 0312 425 67 00 · WhatsApp: 0532 062 70 96 · Kültür Mah. Mithatpaşa Cad. No: 55/A, Çankaya / Ankara
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir Kulak Burun Boğaz hekimine başvurunuz.